Mama Blog

Kuelewa Mzunguko wa Hedhi

Mzunguko wa hedhi ni mlolongo wa matukio yanayotokea katika mwili wako unapojiandaa kwa ujauzito kila mwezi. Mzunguko huu ni sehemu ya mfumo wako wa uzazi na hutayarisha mwili wako kwa mimba inayowezekana. Mzunguko wako wa hedhi ni wakati kutoka siku ya kwanza ya hedhi yako hadi siku ya kwanza ya hedhi yako inayofuata. Mzunguko wa kawaida huchukua kati ya siku 24 na 38. Urefu wa wastani wa mzunguko wa hedhi ni siku 28. Mizunguko inayodumu kwa muda wa siku 21 au hadi siku 35 inaweza kuwa ya kawaida.

Hedhi ni kumwagika kwa ukuta wa uterasi kila mwezi. Hedhi pia inajulikana kwa maneno kipindi, hedhi, au mzunguko wa hedhi. Damu ya hedhi – ambayo ni sehemu ya damu na sehemu ya tishu kutoka ndani ya uterasi yako – hutiririka kutoka kwa uterasi yako kupitia seviksi yako na kutoka nje ya mwili wako kupitia uke wako. Watu wengi wana hedhi kati ya siku tatu hadi saba. Kutokwa na damu kwa kawaida hudumu kwa siku 3-8.

Hedhi inaendeshwa na homoni. Homoni ni wajumbe wa kemikali katika mwili wako. Tezi yako ya pituitari na ovari zako hutengeneza na kutoa homoni fulani kwa nyakati fulani. Homoni hizi husababisha utando wa uterasi kuwa mzito. Homoni pia husababisha ovari yako kutoa yai (ovulation). Kupanda na kushuka kwa homoni zako husababisha hatua katika mzunguko wako wa hedhi. Mzunguko wa hedhi umegawanywa katika awamu nne.

Hatua za Mzunguko wa Hedhi

Awamu ya hedhi

• Awamu hii huanza siku ya kwanza ya kipindi chako.
• Ni wakati utando wa uterasi wako unapomwagika kupitia uke wako ikiwa ujauzito haujatokea.
• Utando mzito wa uterasi hauhitajiki tena, kwa hivyo hutoka kupitia uke wako.
• Katika hedhi yako, unatoa mchanganyiko wa damu, kamasi, na tishu kutoka kwa uzazi wako.

Awamu ya Follicular

• Awamu hii huanza siku ya kupata hedhi na kuishia na ovulation.
• Wakati huu, kiwango cha estrojeni ya homoni huongezeka.
• Hii husababisha ukuta wa uterasi kukua na kuwa mzito.
• Homoni ya kuchochea follicle (FSH) husababisha follicles katika ovari yako kukua.
• Kila follicle ina yai changa.
• Ni yai tu lenye afya zaidi ambalo hatimaye kukomaa.
• Follicle inayopevuka huanzisha ongezeko la estrojeni ambalo huimarisha utando wa uterasi yako.
• Hii hutengeneza mazingira yenye virutubisho vingi kwa kiinitete kukua.
• Awamu ya wastani ya follicular hudumu kama siku 16.
• Inaweza kuanzia siku 11 hadi 27.

Awamu ya Ovulation

• Awamu hii hutokea takribani siku ya 14 katika mzunguko wa hedhi wa siku 28.
• Kuongezeka kwa ghafla kwa homoni ya luteinizing (LH) husababisha ovari yako kutoa yai lake. Tukio hili ni ovulation.
• Yai hutolewa kutoka kwa moja ya ovari.
• Yai husafiri chini ya mrija wa fallopian kuelekea kwenye uterasi ili kurutubishwa na manii.
• Ovulation hutokea karibu siku ya 14 ikiwa una mzunguko wa siku 28.
• Inachukua kama masaa 24.
• Baada ya siku, yai litakufa au kuyeyuka ikiwa halijarutubishwa.
• Awamu ya ovulation ni wakati wa mzunguko wako wa hedhi ambapo unaweza kupata mimba.

Awamu ya Luteal

• Awamu hii hudumu kutoka siku ya 15 hadi siku ya 28.
• Yai lako huanza kusafiri kupitia mirija ya uzazi hadi kwenye mji wa mimba wako.
• Kiwango cha homoni ya progesterone huongezeka ili kusaidia kuandaa safu yako ya uterasi kwa ujauzito.
• Baada ya follicle kutoa yai yake, inabadilika kuwa corpus luteum.
• Muundo huu hutoa homoni, hasa progesterone na baadhi ya estrojeni.
• Kuongezeka kwa homoni huweka safu yako ya uterasi kuwa mnene na tayari kwa yai lililorutubishwa kupandikizwa.
• Ikiwa utapata mimba, mwili wako utazalisha gonadotropini ya chorionic ya binadamu (hCG). Hii husaidia kudumisha corpus luteum na kuweka safu ya uterasi kuwa nene.
• Usipopata mimba, corpus luteum itapungua. Hii inasababisha kupungua kwa viwango vya estrojeni na progesterone. Na hHii husababisha mwanzo wa hedhi yako. Ukuta wa uterasi utamwagika wakati wa hedhi yako.
• Awamu ya luteal huchukua siku 11 hadi 17.
• Urefu wa wastani ni siku 14.

Dalili za Hedhi

Watu wengine hupata dalili. Dalili ya kawaida ni kubanwa na tumbo.

Dalili zingine za kupata hedhi ni:

• Mabadiliko ya hisia
• Shida ya kulala
• Maumivu ya kichwa
• Tamaa ya chakula
• Kuvimba
• Upole wa matiti
• Chunusi

Dalili za shida na mzunguko wako wa hedhi:

• Umeruka hedhi, au hedhi yako imekoma kabisa.
• Hedhi yako si ya kawaida.
• Ulitokwa na damu kwa zaidi ya siku 7.
• Muda wako ni chini ya siku 21 au zaidi ya siku 35.
• Ulitokwa na damu kati ya hedhi.

Ikiwa una matatizo haya au mengine, zungumza na mtaalamu wa afya.